We maken pensioenbeleggen voordeliger  -  Ontdek hoe
Sluit icoon

Prinsjesdag 2025: dit gaat er voor je portemonnee veranderen

Door Thomas van der Lee op 16 september 2025, leestijd: 10 minuten
Prinsjesdag

Vandaag heeft het demissionaire kabinet de Miljoenennota, de Rijksbegroting en het Belastingplan voor 2026 gepresenteerd. Een oud kabinet presenteert de plannen en een nieuw kabinet moet ze tot uitvoering brengen. Dat kan complexiteit met zich meebrengen.

Welke gevolgen hebben de plannen en cijfers voor de belastingdruk? Hoe wil het kabinet de structureel hoge inflatie en koopkrachtproblemen aanpakken? En wat betekenen de voorstellen voor ondernemers? Hieronder lees je de belangrijkste fiscale ontwikkelingen.

In het kort:

  • De belastingdruk stijgt op meerdere fronten. Dit zal vooral via ‘stille’ lastenverzwaringen gaan, zoals een lagere inflatiecorrectie en strengere vrijstellingen.
  • Vermogen, beleggingen en lucratieve belangen worden zwaarder belast, terwijl de accijnskorting op brandstof voorlopig blijft.
  • Met de verkiezingen voor de deur, kiest het kabinet ervoor om grote hervormingen uit te stellen. Het zet echter wel kleine stappen in de richting van een nieuw belastingstelsel.

Bestuurlijke onzekerheid

Dit jaar staat Prinsjesdag in het teken van bestuurlijke onzekerheid. Waar vorig jaar nog sprake was van een coalitie met een stevig mandaat, is daar nog weinig van over. Na de val van kabinet-Schoof I eerder dit jaar en het vertrek van de PVV en NSC uit het kabinet, resteert slechts een ‘rompkabinet’ bestaande uit VVD en BBB. Samen zijn ze goed voor slechts 32 zetels in de Tweede Kamer: ver van de benodigde meerderheid van 76.

Hoewel het kabinet formeel nog bestuurt, is de politieke bewegingsruimte zeer beperkt. De begroting die vandaag is gepresenteerd, komt daarom niet voort uit kracht, maar uit noodzaak. Hervormingen blijven uit, en grote politieke keuzes worden doorgeschoven tot na de verkiezingen eind oktober.

De begroting straalt dan ook vooral stabiliteit en beheersbaarheid uit. In een tijd waarin economische groei onzeker is, de inflatie hardnekkig blijft en het vertrouwen in de politiek laag is, mikt het demissionaire kabinet op rust en continuïteit. De Miljoenennota bevat daarom weinig verrassingen, maar des te meer signalen van voorzichtigheid.

Wat kun je concreet verwachten? En wat betekenen de plannen voor jouw vermogen? Hier zijn de belangrijkste ontwikkelingen en fiscale wijzigingen voor volgend jaar op een rij.

1. Koopkracht voor iedereen omhoog

Op Prinsjesdag worden jaarlijks de koopkrachtcijfers voor het komende jaar gepresenteerd. Deze cijfers laten zien welke groepen meer of minder kunnen besteden en hoe groot die verandering in percentages is.

Uit de koopkrachtcijfers voor volgend jaar blijkt dat alle inkomensgroepen er op vooruitgaan. Er zijn wel verschillen tussen huishoudtypes en inkomensgroepen, maar gemiddeld wordt een stijging van 1,3% verwacht. De onderstaande cijfers tonen de bruto bedragen per huishouden en de bijbehorende koopkrachtontwikkeling.

Koopkrachtwijziging 2026

Inkomensgroep Koopkrachtontwikkeling
Tot €29.500 +1,2%
€29.500 tot €48.000 +1,4%
€48.000 tot €71.000 +1,4%
€71.000 tot €105.000 +1,3%
€105.000 en meer +1,3%
Inkomensbron Koopkrachtontwikkeling
Werkend +1,2%
Uitkeringsgerechtigd +1,3%
Gepensioneerd +1,5%
Huishoudtype Koopkrachtontwikkeling
Tweeverdieners 1,3%
Alleenstaand 1,3%
Alleenverdiener 1,3%
Gezinssamenstelling Koopkrachtontwikkeling
Met kinderen 1,1%
Zonder kinderen 1,3%
Alle huishoudens 1,3%

2. Gedeeltelijke inflatiecorrectie box 1

Vanaf 2026 zal de inflatiecorrectie op de belastingschijven en heffingskortingen niet volledig worden toegepast, zoals normaal gesproken het geval is. In plaats van een correctie van 100%, wordt deze maar voor 52,8% gecorrigeerd. De lagere inflatiecorrectie heeft onder andere gevolgen voor de eerste en tweede schijf van de inkomstenbelasting. Door deze maatregel valt men eerder in een hogere belastingschijf, wat betekent dat men meer inkomstenbelasting moet gaan betalen.

  • De eerste schijf van de inkomstenbelasting gaat van €38.441 naar €38.883 in 2026. Zonder deze maatregel zou dit €39.278 zijn. Voor personen geboren vóór 1946 gaat deze schijf van €40.502 in 2025 naar €41.123 in 2026. Zonder deze maatregel zou dat €41.677 zijn.
  • De tweede schijf van de inkomstenbelasting gaat van €76.817 naar €79.137 in 2026. Zonder deze maatregel zou dit €80.188 zijn.

Niet alleen de grenzen van de belastingschijven, maar ook de hoogte van de kortingen (zoals de arbeidskorting) stijgen minder sterk mee met de inflatie. Daardoor betaal je ongemerkt meer belasting over hetzelfde inkomen. Vooral wanneer de inflatie in een bepaald jaar hoog is, merk je dit direct in je portemonnee. Zonder dat er formeel sprake is van een belastingverhoging, nemen je lasten dus toch toe. Dit fenomeen wordt ook wel een ‘stille lastenverzwaring’ genoemd.

3. Zwaardere belasting op lucratief belang in box 2

Box 2 is relevant voor beleggers met een aanmerkelijk belang in een vennootschap; vaak zijn dat directeur-grootaandeelhouders (DGA’s), ondernemers of investeerders.

In 2026 blijft het bestaande tweeschijvenstelsel voor reguliere aanmerkelijk belang-inkomsten in stand. Tot een inkomen van €68.843 geldt het lage tarief van 24,50%. Over het inkomen daarboven wordt 31% belasting geheven. Fiscale partners kunnen het lage tarief samen benutten tot een gezamenlijk inkomen van €137.686, mits ze het inkomen gelijk verdelen.

De grootste verandering raakt echter mensen met een zogenoemd lucratief belang, zoals private-equitymanagers of werknemers met bijzondere participatieregelingen. Voor deze groep geldt vanaf 2026 een verhoogd effectief tarief van ongeveer 36% (wat in lijn is met het belastingtarief in box 3). Dat is fors hoger dan het huidige 31%-tarief en komt dichter in de buurt van de belastingdruk in box 1 (tot 49,5%).

Het kabinet wil hiermee excessieve beloningen strenger belasten en het fiscale voordeel van lucratieve belangen terugdringen. De maatregel moet zorgen voor meer rechtvaardigheid ten opzichte van het inkomen uit werk of onderneming.

Voor wie geen lucratief belang heeft, blijft box 2 in 2026 grotendeels ongewijzigd. Het bestaande tweeschijvenstelsel blijft gelden, en er zijn geen plannen aangekondigd voor een algemene tariefwijziging.

4. Hogere belastingen op vermogen in box 3

Vanaf 2026 worden twee belangrijke wijzigingen doorgevoerd in box 3, die vooral spaarders en beleggers raken. Ten eerste daalt het heffingsvrije vermogen: het bedrag waarover geen belasting wordt geheven. In 2025 ligt die grens nog op €57.684 per persoon, maar vanaf 2026 wordt dat verlaagd naar €51.396. Voor fiscale partners daalt de gezamenlijke vrijstelling van €115.368 naar €102.792. Hierdoor wordt een groter deel van het vermogen belast.

Daarnaast stijgt het zogenoemde forfaitair rendement voor beleggingen en vastgoed van 5,88% naar 7,78%. Dit percentage is fictief: er wordt belasting geheven over een verondersteld rendement, niet over het werkelijke resultaat. Over dit bedrag betaal je vervolgens 36% inkomstenbelasting. Spaargeld blijft voorlopig belast tegen een lager forfaitair percentage, dat pas na afloop van het jaar wordt vastgesteld.

De combinatie van een lagere vrijstelling en een hoger fictief rendement betekent dat de belastingdruk in box 3 toeneemt, ook als je beleggingen in werkelijkheid minder opleveren. Dat maakt het opbouwen van vermogen buiten de eigen woning een stuk duurder. De overgang naar een nieuw box 3-stelsel op basis van werkelijk rendement is in de maak, maar wordt hoogstwaarschijnlijk pas vanaf 2029 verwacht.

Lees ook: Belasting(druk) verlagen door anders te beleggen? Dat is mogelijk

5. Aangescherpte regels voor schenken en erven

In 2026 wordt de Successiewet op meerdere punten aangepast. De wijzigingen zijn bedoeld om belastingconstructies vlak voor overlijden te beperken, de fiscale gelijkheid tussen kinderen te verbeteren en de praktische uitvoering van aangiftes te vereenvoudigen.

Een belangrijke verandering betreft situaties waarin partners kort voor overlijden hun huwelijkse voorwaarden aanpassen, bijvoorbeeld om een groter deel van het gezamenlijke vermogen toe te kennen aan de langstlevende. Vanaf 18 april 2025 geldt dat als één partner na een wijziging méér dan 50% van het vermogen toebedeeld krijgt, het meerdere (alles boven de 50%) wordt belast als een schenking of als erfenis. Dit geldt ook wanneer partners hebben afgesproken dat bij overlijden het gezamenlijke vermogen niet gelijk wordt verdeeld, maar dat één van hen meer dan de helft krijgt.

Ook op het gebied van gelijke behandeling van kinderen komt verandering. Biologische kinderen die geen juridische erkenning hebben, maar wel een nauwe en verzorgende band met hun ouder hadden, worden vanaf 2026 fiscaal gelijkgesteld aan erkende kinderen. Zij krijgen voortaan recht op de kindvrijstelling en het lagere tarief (10% en 20%) in plaats van het hogere tarief voor overige verkrijgers.

Daarnaast wordt de aangiftetermijn voor erfbelasting verlengd van 8 naar 20 maanden. Belastingrente gaat pas lopen na die termijn. Ook bij schenkingen binnen 180 dagen vóór overlijden verandert er iets: deze vallen voortaan volledig onder de erfbelasting. Er hoeft dan wel nog maar één keer aangifte te worden gedaan: alleen voor erfbelasting, niet apart voor schenkbelasting meer.

Met deze wijzigingen wil het kabinet de Successiewet eerlijker en eenvoudiger maken én misbruik via slimme herverdelingen vlak voor overlijden tegengaan.

Als ouder of grootouder wil je jouw (klein)kind financieel ondersteunen waar mogelijk. Een schenking kan daarbij een goede optie zijn. Het goede nieuws: zowel jij als de ontvanger kunnen hiervan profiteren als je de belastingregels kent. Benieuwd hoeveel je dit jaar nog (belastingvrij) mag schenken? Lees dan: Schenktips voor 2025: hoeveel mag je belastingvrij schenken?

6. Geen btw-verhoging cultuur, sport en media

Eind vorig jaar werd de btw-verhoging van 9 naar 21% op cultuur, sport en media aangenomen. Deze btw-verhoging zou ingaan per 1 januari 2026. Aangekondigd is dat een wetswijziging aan de Tweede Kamer wordt aangeboden waarin deze btw-verhoging weer wordt teruggedraaid. Het btw-tarief blijft dan vanaf 1 januari 2026 9%.

De btw-verhoging op het kort verblijf in het kader van hotel-, pension- en vakantiebestedingsbedrijf gaat wel door. Vanaf 1 januari 2026 geldt hier een btw-tarief van 21% in plaats van 9%.

7. Extra belasting op privégebruik fossiele leaseauto’s

Werkgevers die vanaf 2027 een auto met benzine- of dieselmotor ter beschikking stellen aan werknemers, en waarbij ook privégebruik is toegestaan, krijgen te maken met een extra belastingheffing: de zogenoemde pseudo-eindheffing.

Deze heffing bedraagt 12% over de fiscale bijtelling van de auto. Dit komt bovenop de reguliere loonbelasting die nu al op die bijtelling wordt toegepast. Het gaat hier dus om een extra belasting voor de werkgever, bedoeld om het gebruik van fossiele bedrijfswagens minder aantrekkelijk te maken.

Elektrische auto’s vallen buiten deze maatregel. Daarmee benadrukt de overheid opnieuw haar inzet op verduurzaming van het zakelijke wagenpark.

8. Vervroegd uittreden blijft mogelijk, maar voorwaarden worden strenger

Werknemers die eerder willen stoppen met werken, kunnen ook na 2025 gebruik blijven maken van de regeling voor vervroegd uittreden (RVU). De regeling wordt permanent én er komt meer ruimte in de vrijstelling.

Vanaf 2026 mogen werkgevers een belastingvrije uitkering geven aan werknemers die stoppen met werken vóór hun AOW-leeftijd, zolang die uitkering onder een bepaalde grens blijft. Die grens (de zogeheten drempelvrijstelling) wordt verhoogd met €300 bruto per maand. Bovenop de bestaande vrijstelling van ongeveer €2.273 betekent dat dus een hogere maandelijkse uitkering zonder extra belasting voor de werkgever. Dit maakt het voor mensen met zwaar werk of beperkte overbruggingstijd iets makkelijker om eerder te stoppen.

Tegelijkertijd wordt de regeling strenger. Geeft een werkgever méér dan de vrijstelling toelaat, dan moet over dat meerdere een belasting worden betaald: de pseudo-eindheffing. Die gaat stap voor stap omhoog, van 52% nu naar 65% in 2028. Zo wil het kabinet voorkomen dat de regeling onbedoeld ruim wordt ingezet.

De RVU blijft dus bestaan, maar krijgt duidelijkere kaders. De nadruk ligt op mensen die door gezondheidsproblemen of zwaar werk niet door kunnen werken tot hun AOW-leeftijd.

9. Vliegen wordt duurder (vooral op lange afstanden)

Vanaf 1 januari 2027 verandert de vliegbelasting structureel. Momenteel betalen we een vastbedrag per ticket. Dit vaste bedrag wordt vervangen door drie verschillende tarieven, afhankelijk van de regio waarheen wordt gevolgen. En hoe verder de bestemming, hoe hoger de belasting:

  • Binnen Europa en de directe buurlanden: €29,40 per ticket.
  • Bestemmingen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten: ongeveer €47,25 per ticket.
  • Verre bestemmingen, zoals de Verenigde Staten, Azië of Zuid-Amerika: ongeveer €70,85 per ticket.

Voor verre reizen betekent dit een verhoging van ruim €40 ten opzichte van nu. Het kabinet wil hiermee bereiken dat langeafstandsvluchten, die de meeste uitstoot veroorzaken, zwaarder worden belast. Deze maatregel levert naar verwachting jaarlijks zo’n €257 miljoen extra op.

10. Korting op brandstofaccijns blijft (wederom) gehandhaafd

In tegenstelling tot eerdere verwachtingen heeft het demissionaire kabinet besloten om de ‘tijdelijke’ accijnskorting op brandstof ook in 2026 voort te zetten. Dat betekent dat de korting van ongeveer 17,3 cent per liter benzine en 11,1 cent per liter diesel voor het vierde jaar op rij behouden blijft. Zonder deze verlenging zouden de brandstofprijzen aan de pomp op 1 januari 2026 met zo’n 25 cent per liter zijn gestegen.

De Tweede Kamer steunde dit besluit breed. Zo worden huishoudens en bedrijven in 2026 beschermd tegen een plotselinge kostenstijging aan de pomp. De verlenging van de maatregel kost de schatkist naar verwachting 1,7 miljard euro. Dat bedrag wordt bij elkaar ‘gesprokkeld’ door onder meer de belasting voor private-equity managers te verhogen, rode diesel voor de landbouw niet te herintroduceren en een CO2-heffing voor niet-EU-producten in te voeren.

Wel blijft naar verwachting de inflatiecorrectie op de accijnzen gewoon doorgaan. Dat betekent dat er alsnog een beperkte verhoging van de brandstofprijzen kan optreden, maar niet van dezelfde orde als wanneer de korting volledig zou zijn vervallen.

De Prinsjesdagplannen voor 2026 samengevat

Het kabinet wil met het Belastingplan 2026 de overheidsfinanciën beheersbaar houden, de belastingdruk eerlijker verdelen en de economie verduurzamen. Tegelijkertijd is er aandacht voor het behouden van koopkracht en het ondersteunen van mensen in kwetsbare posities. 

Veel maatregelen in dit pakket zijn vooral indirect van aard. Er wordt zelden gekozen voor expliciete belastingverhogingen, maar via beperkte indexatie van belastingschijven en heffingskortingen, verlaagde vrijstellingen en hogere forfaitaire rendementen nemen de belastingdruk en lasten ongemerkt toe. Deze stille lastenverzwaringen zijn veranderingen die niet altijd direct zichtbaar zijn, maar wel effect hebben op het besteedbaar inkomen.

De maatregelen passen in een bredere, langjarige hervorming van het belasting- en toeslagenstelsel. De eerste concrete stappen worden met dit pakket gezet, maar de verantwoordelijkheid van hoe en of de plannen tot uitvoering komen ligt bij een volgend kabinet.

De genoemde punten in dit artikel zijn slechts een selectie uit alle wijzigingen. Ben je geïnteresseerd in alle andere (financiële) plannen die het kabinet heeft voor volgend jaar? Neem dan eens een kijkje op de website van de Rijksoverheid. Daar kun je het Belastingplan en de Miljoenennota downloaden en de belastingwijzigingen voor burgers en de belastingwijzigingen voor ondernemers doornemen.