Je kunt al belegger zijn zonder dat je daar maar enige weet van hebt. Je ouders openen na je geboorte een kindrekening, of misschien leggen opa en oma iedere maand iets voor je opzij via een kleinkindrekening. Zo begin je vermogen op te bouwen voordat je zelf weet wat geld is.
Tientallen jaren later kan de situatie volledig anders zijn: je hebt zelf vermogen opgebouwd, ontvangt misschien een aanvulling op je pensioen vanuit een uitkerende lijfrenterekening en bent inmiddels degene die zelf voor een eigen kleinkind begint met beleggen. Waar ooit anderen geld voor jouw toekomst opzijzetten, doe jij dat nu voor de volgende generatie.
Tussen die twee momenten verandert zo’n beetje alles: je gaat werken, krijgt misschien een partner en kinderen, bouwt vermogen op en denkt op een gegeven moment steeds nadrukkelijker na over je pensioen. Ook de wereld waarin je dat doet verandert. Toch kan beleggen in al die fases een rol spelen. Niet steeds met hetzelfde doel, dezelfde horizon of hetzelfde risico, maar wel vanuit hetzelfde uitgangspunt: vermogen dat je langere tijd niet nodig hebt de kans geven om te groeien. Voor jezelf of voor anderen. Hoe dat zit leggen we uit.
In het kort:
- Beleggen kan al vanaf jonge leeftijd beginnen wanneer ouders of grootouders vermogen opbouwen voor een kind.
- Later kun je zelf beleggen, alleen of samen met een partner en voor verschillende doelen naast elkaar. Ben je ondernemer? Dan kan ook vermogen in je onderneming een rol spelen binnen je vermogensopbouw.
- Naarmate je ouder wordt, verschuift een deel van de aandacht van algemene vermogensopbouw naar aanvullend pensioen. Ook na je pensioendatum kan een deel van je vermogen belegd blijven terwijl je periodiek laat uitkeren.
- Vermogen dat je zelf niet nodig hebt, kan uiteindelijk weer bijdragen aan de financiële start van een volgende generatie. Bij SemmieWealth kun je trouwens deze verschillende fases binnen één omgeving regelen.
Je begint met het langste perspectief
Wie vanaf de geboorte voor een kind of kleinkind begint met beleggen, heeft geeft dat (klein)kind misschien wel het grootste beleggingsvoordeel wat er is: tijd. Het bedrag dat ouders of grootouders inleggen is natuurlijk belangrijk, maar minstens zo belangrijk is het aantal jaren dat het vermogen de kans krijgt om zich te ontwikkelen.
Een kind dat het geld pas rond zijn achttiende, vijfentwintigste of misschien nog veel later nodig heeft, begint met een lange beleggingshorizon. Over zo’n periode kan ook het effect van rendement op rendement steeds groter worden. Behaald rendement blijft belegd en kan daardoor zelf weer rendement opleveren (al is een positief rendement natuurlijk niet gegarandeerd). Hoe langer dat proces duurt, hoe groter de mogelijke invloed ervan op het uiteindelijke vermogen.
Daarbij hoeft op de eerste dag nog helemaal niet vast te staan waarvoor het geld later wordt gebruikt. Misschien draagt het bij aan een studie of een eerste woning. Misschien heeft het kind het tegen die tijd helemaal niet nodig en blijft het vermogen nog jaren langer belegd. Ouders en grootouders die vroeg beginnen, geven daardoor niet alleen geld mee. Ze geven vooral tijd en daarmee de mogelijkheid om met een financiële voorsprong aan het volwassen leven te beginnen.
Vroeg beginnen geeft je vermogen meer tijd
Daarna neem je het zelf over
Op een gegeven moment verschuift de verantwoordelijkheid. Je gaat werken, verdient zelf geld en maakt je eigen financiële keuzes. In het begin zijn die vaak behoorlijk praktisch. Er moet een buffer komen, misschien wil je zelfstandig wonen of een huis kopen en er zijn genoeg uitgaven die dichterbij liggen dan je pensioen.
Naarmate je financiële ruimte groter wordt, komt de langere termijn vanzelf weer in beeld. Vermogen dat je niet op korte termijn nodig hebt, kan worden gebruikt om verder te bouwen aan de financiële basis waarmee je misschien jaren eerder bent begonnen. Daar hoeft nog steeds geen exacte eindbestemming aan vast te zitten. Juist in deze fase weet je vaak nog niet hoe je leven er over tien of twintig jaar uitziet. Een ander huis, minder werken, een eigen onderneming of simpelweg meer financiële vrijheid kunnen later belangrijk worden zonder dat je dat nu al precies kunt plannen.
Voor ondernemers komt daar nog een extra vraag bij. Want vermogen bezit je niet altijd alleen privé. Het kan ook in je onderneming zitten. Bijvoorbeeld omdat er winst is gemaakt die je niet direct nodig hebt voor belastingen, vaste lasten, investeringen of tegenvallers. Ook dat vermogen heeft een bestemming nodig. Houd je het beschikbaar binnen je bedrijf, keer je het uit naar privé of geef je een deel ervan een langere beleggingshorizon?
Daarbij blijft het onderscheid tussen sparen en beleggen belangrijk. Geld voor onverwachte uitgaven of een doel dat dichtbij ligt wil je beschikbaar houden. Voor vermogen dat langere tijd kan blijven staan, kan beleggen een manier zijn om uitzicht te houden op groei. Die afweging tussen wat je nu nodig hebt en wat je voor later kunt laten staan, komt gedurende je financiële leven steeds opnieuw terug.
Van alleen naar samen, naar de volgende generatie
Later verandert vaak niet alleen de omvang van je vermogen, maar ook voor wie je het opbouwt. Misschien krijg je een partner en worden sommige financiële plannen gezamenlijk. Je koopt samen een woning, bouwt een gezamenlijke buffer op of besluit samen vermogen voor later op te bouwen. Tegelijkertijd hoeft niet alles automatisch op één hoop te belanden. Je kunt naast een gezamenlijke beleggingsrekening ook allebei eigen vermogen blijven opbouwen.
Wanneer er kinderen komen, ontstaat tegelijkertijd weer een horizon die veel verder weg ligt. Terwijl je zelf misschien al twintig of dertig jaar verder bent in je financiële leven, begint voor hen de teller opnieuw. Je kunt voor je kind gaan beleggen en hun opa en oma kunnen hetzelfde doen voor hun kleinkind.
Binnen één gezin kunnen daardoor meerdere financiële levensfases naast elkaar bestaan. Grootouders die al nadenken over hun pensioen of vermogensoverdracht, ouders die midden in hun vermogensopbouw zitten en kinderen voor wie het beleggen pas net is begonnen. Het vermogen heeft in iedere generatie een andere functie, maar de lange termijn verbindt ze met elkaar.
"Binnen één gezin kunnen daardoor meerdere financiële levensfases naast elkaar bestaan. Grootouders die al nadenken over hun pensioen of vermogensoverdracht, ouders die midden in hun vermogensopbouw zitten en kinderen voor wie het beleggen pas net is begonnen. Het vermogen heeft in iedere generatie een andere functie, maar de lange termijn verbindt ze met elkaar."
Later krijgt vermogen een duidelijker opdracht
Hoe verder je komt, hoe concreter de vraag wordt waarvoor je vermogen later nodig hebt. Pensioen gaat daarbij een steeds grotere rol spelen. Voor veel Nederlanders bestaat het pensioeninkomen uit AOW en pensioen dat via een werkgever is opgebouwd. Daarnaast kan er ruimte zijn om zelf aanvullend pensioenvermogen op te bouwen, bijvoorbeeld via een lijfrenterekening.
Die eigen blik op pensioen wordt belangrijker in een tijd waarin zowel de arbeidsmarkt als het Nederlandse pensioenstelsel verandert. Nederland zit midden in de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel en uiterlijk 1 januari 2028 moeten de pensioenregelingen zijn overgezet. Tegelijkertijd is een loopbaan van veertig jaar bij dezelfde werkgever voor veel mensen allang niet meer vanzelfsprekend. Je wisselt van werkgever, werkt misschien een aantal jaren als zelfstandige of besluit tijdelijk minder te gaan werken.
Zo’n loopbaan kan gevolgen hebben voor wat je later aan pensioen hebt opgebouwd. Het betekent niet dat iedereen daarom zelf aanvullend pensioen moet regelen, maar wel dat het verstandig is om te weten wat er voor jou geregeld is en of dat aansluit bij het inkomen dat je later verwacht nodig te hebben. Juist omdat pensioen vaak nog tientallen jaren weg lijkt, is het verleidelijk om die vraag vooruit te schuiven. Terwijl die lange periode nu juist het voordeel is als je nog iets wilt aanvullen.
Een lijfrenterekening past daarmee eigenlijk in dezelfde lijn als de beleggingsrekening waarmee het ooit begon. Je legt vermogen opzij dat je nu niet nodig hebt en geeft het de tijd om zich te ontwikkelen. Alleen is de bestemming inmiddels veel duidelijker: dit vermogen bouw je specifiek op als aanvulling op je inkomen voor later.
Dan draait de geldstroom om
Tijdens vrijwel je hele werkzame leven loopt het geld dezelfde kant op: van je inkomen naar je vermogen. Je spaart, legt geld in en probeert gedurende de jaren steeds iets verder op te bouwen. Rond je pensioen verandert die beweging. Het vermogen dat jarenlang is gegroeid, moet dan steeds meer gaan bijdragen aan je inkomen. Bij een lijfrente betekent dit dat de opbouwfase plaatsmaakt voor de uitkeringsfase.
Dat hoeft niet te betekenen dat al het opgebouwde vermogen op dat moment ineens wordt opgenomen of je ophoudt met beleggen. Via een uitkerende lijfrenterekening kan het resterende vermogen belegd blijven terwijl je periodiek laat uitkeren. Het geld dat je aan het begin van je pensioen nodig hebt, heeft immers een andere horizon dan het geld dat mogelijk pas tien of vijftien jaar later aan de beurt is.
Dat is relevant, omdat pensioen zelf een lange levensfase kan zijn. De huidige levensverwachting van een 65-jarige ligt in Nederland rond de 21 jaar. Voor veel mensen moet het opgebouwde vermogen dus niet één of twee jaar meegaan, maar mogelijk nog decennialang bijdragen aan hun inkomen.
Daarmee verandert de rol van beleggen opnieuw. Eerst lag de nadruk vooral op het opbouwen en laten groeien van vermogen. In de pensioenfase gaat het steeds meer om het gebruiken van dat vermogen en tegelijkertijd rekening houden met wat je later nog nodig hebt. De pensioendatum is financieel gezien dan ook geen eindpunt, maar de overgang naar een volgende fase.
En dan begint het opnieuw
Tegen de tijd dat jij je opgebouwde vermogen steeds meer gaat gebruiken, zijn de kinderen voor wie je ooit misschien een rekening opende zelf allang volwassen. Mogelijk hebben zij inmiddels kinderen en ben jij degene geworden die als opa of oma nadenkt over wat je voor een volgende generatie kunt betekenen. Daarmee kom je bijna vanzelf terug bij het begin van het verhaal.
Een deel van het vermogen dat je gedurende je leven hebt opgebouwd, hoef je niet per se zelf te gebruiken. Misschien wil je tijdens je leven al vermogen schenken aan je kinderen of kleinkinderen, of besluit je rechtstreeks voor een kleinkind te gaan beleggen. Waar ooit je ouders of grootouders geld voor jouw toekomst opzijzetten, ben jij nu degene die iemand anders een lange financiële horizon kan geven.
Daarvoor hoeft niet meteen een groot bedrag beschikbaar te zijn. Juist wanneer een kleinkind nog jong is, kunnen ook kleinere periodieke bedragen jarenlang de tijd krijgen om zich te ontwikkelen. Daarmee geef je uiteindelijk hetzelfde voordeel door waarmee jouw eigen financiële levensloop misschien ooit begon: niet alleen vermogen, maar vooral de tijd om er iets uit te laten groeien.
Zo hoeft een leven lang beleggen niet te eindigen wanneer je zelf vermogen gaat uitkeren. Een deel kan uiteindelijk weer het begin vormen van de financiële levensloop van iemand anders. De cirkel begint opnieuw.
De wereld verandert, de lange termijn blijft
Tussen die eerste kindrekening en het moment waarop je zelf voor een kleinkind begint, kunnen gemakkelijk zestig, zeventig of tachtig jaar liggen. Niemand kan voorspellen hoe de economie en financiële markten er over zo’n periode uitzien. Er zullen jaren van sterke groei zijn en periodes waarin beleggingen flink dalen. Inflatie, economische crises, nieuwe technologie en politieke ontwikkelingen zullen de wereld verschillende keren veranderen.
Bijna zestig jaar aan groei, crises en herstel
Ook je eigen leven verloopt zelden precies zoals je vooraf bedenkt. Je doelen veranderen, je inkomen verandert en de termijn waarop je vermogen nodig hebt schuift mee. Een leven lang beleggen betekent daarom nadrukkelijk niet dat je bij je geboorte één beleggingsplan krijgt dat je vervolgens tachtig jaar onveranderd laat staan. Naarmate je situatie verandert, moeten ook je keuzes rondom risico, beschikbaarheid en bestemming van het vermogen kunnen veranderen.
Wat wel steeds terugkomt, is de waarde van tijd. Eerst bij het vermogen dat je ouders of grootouders voor je opbouwen, daarna bij je eigen vermogensopbouw en later bij je pensioen. En uiteindelijk opnieuw wanneer jij die tijd aan een volgende generatie kunt geven.
Van kindrekening tot pensioenuitkering, en weer terug
Bij SemmieWealth kun je die verschillende fases van je financiële leven binnen één omgeving onderbrengen. Dat kan beginnen met een kindrekening of met een rekening waarop je als grootouder voor een kleinkind belegt. Later kun je individueel beleggen, samen met je partner een rekening openen en meerdere rekeningen gebruiken wanneer je verschillende doelen hebt. Ben je ondernemer, dan kun je daarnaast ook zakelijk beleggen met vermogen dat je onderneming langere tijd kan missen.
Voor aanvullend pensioen kun je vermogen opbouwen via een lijfrenterekening. Wanneer later de uitkeringsfase aanbreekt, kun je dat vermogen via een uitkerende lijfrenterekening periodiek laten uitkeren terwijl een deel ervan belegd blijft. En misschien staat tegen die tijd daarnaast alweer een rekening waarop je voor je eigen kleinkind aan het begin van dezelfde cyclus staat.
Zo verandert de rol van je vermogen gedurende je leven voortdurend. Eerst wordt er voor jou opgebouwd. Daarna bouw je zelf verder, alleen en misschien later samen. Je zet vermogen opzij voor je kinderen en voor je pensioen, waarna het uiteindelijk steeds meer inkomen moet gaan leveren. En wat je zelf niet nodig hebt, kan opnieuw de lange termijn krijgen bij de volgende generatie.
Een leven lang beleggen is daarmee geen rechte lijn van beginnen naar stoppen. Het is een proces waarin tijd, vermogen en doelen steeds een andere betekenis krijgen. En waarin het einde van de ene financiële levensloop zomaar het begin kan zijn van de volgende.