We maken pensioenbeleggen voordeliger  -  Ontdek hoe
Sluit icoon

Nieuwe revolutie nodig in Frankrijk?

Door Koen Kersten op 2 november 2026, leestijd: 7 minuten
Nieuwe revolutie nodig in Frankrijk

De Franse Revolutie veranderde ruim twee eeuwen geleden de koers van het land. Nu staat Frankrijk opnieuw voor de vraag of het roer drastisch om moet. De overheidsschuld blijft groeien, politieke verdeeldheid maakt ingrijpen lastig en ook het geduld van beleggers raakt op. In oktober liep de rente die Frankrijk moet betalen om geld te lenen verder op. Daarmee wordt de druk om de overheidsfinanciën op orde te brengen steeds groter.

Ook elders op de financiële markten was oktober een bewogen maand. Technologieaandelen kenden een wisselend verloop, de hoge olieprijs hield de inflatiezorgen levend en in Indonesië zorgde een aankondiging van een indexaanbieder voor onrust op de beurs. Wat gebeurde er verder in oktober, en wat betekende dat voor jouw beleggingen?

De maand oktober in het kort:

  • Frankrijk worstelt met een hoge staatsschuld en politieke verdeeldheid. Protesten maken ingrijpende begrotingsmaatregelen extra lastig.
  • Beleggers vragen meer rente voor Franse staatsobligaties. Het renteverschil met Duitsland laat zien dat de zorgen over Frankrijk zijn toegenomen.
  • Bij technologieaandelen verschuift de aandacht van de belofte van AI naar de opbrengsten van de grote investeringen.
  • Hoge olieprijzen houden de inflatiezorgen levend en bemoeilijken de keuzes van centrale banken.
  • Een voorstel van MSCI over Indonesië liet zien hoeveel invloed indexaanbieders op aandelenkoersen kunnen hebben.

Frankrijk zit financieel klem

De Franse staatsschuld is in de afgelopen jaren fors gegroeid. Aan het einde van het tweede kwartaal van 2026 bedroeg die bijna €3.600 miljard, ofwel 119% van het bruto binnenlands product. Dat betekent dat tegenover iedere €100 die de Franse economie in een jaar voortbrengt ongeveer €119 aan overheidsschuld staat.

Een hoge schuld hoeft op zichzelf geen acute problemen te veroorzaken. Het wordt lastiger wanneer een land jaar na jaar meer uitgeeft dan er binnenkomt en tegelijkertijd meer rente moet betalen over nieuwe leningen. Precies daarmee worstelt Frankrijk. De regering wil het begrotingstekort met bezuinigingen en andere maatregelen terugdringen, maar beschikt niet over een stevige meerderheid in het parlement.

Franse staatsschuld blijft oplopen

Bovendien is de weerstand op straat groot. Op 24 oktober demonstreerden volgens de Franse autoriteiten ruim 400.000 mensen. Hun onvrede gaat niet alleen over de begroting, maar ook over de stijgende kosten van levensonderhoud en de kwaliteit van publieke voorzieningen. Met de presidentsverkiezingen van 2027 in zicht wordt het voor de politiek nog lastiger om pijnlijke keuzes te maken.

En daarin schuilt het Franse dilemma: zonder ingrijpen blijft de schuld oplopen, maar ingrijpen kan het maatschappelijke en politieke verzet verder vergroten. De roep om verandering is daarmee begrijpelijk. De vraag is alleen welke verandering voldoende steun kan krijgen.

Waarom Frankrijk steeds duurder leent

De financiële markten wachten niet tot de politiek een oplossing heeft gevonden. Op 21 oktober bereikte de rente op Franse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar de grens van 5%, voor het eerst sinds 2002. Dat is een signaal dat beleggers meer vergoeding willen voor het uitlenen van geld aan de Franse overheid.

Frankrijk betaalt steeds meer rente

Wie een staatsobligatie koopt, leent in feite geld aan een land. Hoe groter de onzekerheid over de financiën van dat land, hoe hoger de rente die beleggers doorgaans verlangen. Bij Frankrijk is vooral de vergelijking met Duitsland veelzeggend. Duitse staatsobligaties gelden als een belangrijk referentiepunt binnen de eurozone. Op 22 oktober bedroeg het renteverschil met Frankrijk ongeveer 1,7 procentpunt. Beleggers vroegen dus duidelijk meer rente om geld uit te lenen aan Frankrijk dan aan Duitsland.

Dat betekent niet dat de volledige Franse staatsschuld van de ene op de andere dag 5% rente kost. Veel bestaande leningen hebben nog een eerder afgesproken rente. Maar wanneer de overheid nieuwe leningen afsluit of aflopende leningen moet vervangen, kunnen de kosten wel oplopen. Daardoor blijft er op termijn minder ruimte over voor andere uitgaven.

Voor obligatiebeleggers werkt een rentestijging bovendien twee kanten op. Nieuwe obligaties kunnen een hogere rentevergoeding bieden, maar bestaande obligaties met een lagere vaste rente worden doorgaans minder waard. Een hogere rente is dus niet automatisch goed nieuws.

De gevolgen reiken verder dan Parijs

De onzekerheid over Frankrijk bleef niet beperkt tot de obligatiemarkt. Begin oktober daalde de euro tegenover de dollar tot het laagste niveau in zeventien maanden. De Franse begrotingsproblemen speelden daarbij een rol, naast de hogere Amerikaanse rente en de zorgen over energieprijzen. Eén land bepaalt de wisselkoers niet, maar problemen bij een van de grootste economieën van de eurozone wegen wel mee.

De euro verliest terrein tegenover de dollar

Een zwakkere euro heeft vervolgens verschillende gevolgen. Europese bedrijven die veel buiten de eurozone verkopen, kunnen profiteren wanneer hun producten voor buitenlandse klanten goedkoper worden. Bedrijven die olie, grondstoffen of andere goederen in dollars inkopen, krijgen juist met hogere kosten te maken. Dezelfde ontwikkeling kan voor de ene onderneming gunstig en voor de andere ongunstig uitpakken.

Ook kredietbeoordelaar Moody’s keek in oktober opnieuw naar Frankrijk. De beoordeling bleef op 23 oktober ongewijzigd, maar het negatieve vooruitzicht bleef staan. De markten houden vooral in de gaten of de regering een geloofwaardig begrotingsplan door het parlement krijgt.

AI: grote beloften, maar ook een hoge rekening

Buiten Europa trokken vooral technologieaandelen de aandacht. De verwachtingen van kunstmatige intelligentie blijven hoog, maar de kosten om die technologie verder uit te bouwen zijn dat ook. Bedrijven investeren enorme bedragen in chips, datacenters en energievoorziening. Beleggers willen daarom steeds duidelijker zien hoeveel extra omzet en winst daar tegenover staan.

De kwartaalcijfers van Microsoft en Alphabet, het moederbedrijf van Google, lieten twee kanten van dat verhaal zien. Microsoft rapporteerde sterke groei bij zijn clouddiensten. Alphabet zag eveneens een sterke groei van zijn cloudactiviteiten, maar de forse investeringen drukten op de kasstroom. De reacties op de cijfers liepen daardoor uiteen.

De les is niet dat kunstmatige intelligentie minder belangrijk wordt. Wel dat een veelbelovende technologie nog geen garantie is voor een aantrekkelijk rendement. De prijs die beleggers voor toekomstige groei betalen, blijft minstens zo belangrijk.

Olie houdt de inflatiezorgen levend

Ook de olieprijs zorgde voor onrust. Door het conflict in het Midden-Oosten en de aanhoudende onzekerheid over de aanvoer kwam de prijs van Brentolie op verschillende momenten boven de 110 dollar per vat. Duurdere energie kan via transport, productie en verwarming uiteindelijk doorwerken in de prijzen van allerlei goederen en diensten.

Dat maakt het werk van centrale banken lastiger. Een hogere rente kan helpen om de inflatie af te remmen, maar maakt lenen voor huishoudens, bedrijven en overheden ook duurder. De Amerikaanse Federal Reserve liet de beleidsrente eind oktober onveranderd op 3,75% tot 4%. De centrale bank blijft daarmee zoeken naar een balans tussen het afremmen van de inflatie en het ondersteunen van de economie

Indonesië: wie bepaalt wat er in een index zit?

Ook buiten Europa bleek hoe snel het vertrouwen van beleggers kan omslaan. Halverwege de maand verloor de Jakarta Composite Index, de belangrijkste aandelenindex van Indonesië, 11,6% op één dag. Het was de grootste dagdaling sinds 1998 waarbij de handel zelfs tijdelijk werd stilgelegd. Na deze koersval stond de index sinds het begin van 2026 bijna 40% lager. Die daling was al eerder ingezet, maar een nieuwe waarschuwing van indexaanbieder MSCI versnelde de verkoopgolf.

Jakarta Composite Index: rendement in 2026

MSCI stelt aandelenindices samen die wereldwijd door beleggers worden gevolgd. De aanbieder bepaalt onder meer welke landen tot de ontwikkelde of opkomende markten behoren. Dat klinkt misschien als een indeling op papier, maar het heeft praktische gevolgen. Veel ETF’s en andere beleggingsfondsen volgen deze indices en beleggen in de aandelen die daarin zijn opgenomen.

Op 15 oktober begon MSCI een consultatie over het verplaatsen van Indonesië van de categorie opkomende markten naar een afzonderlijke marktstatus. Volgens MSCI zijn de aandeelhoudersstructuren van sommige bedrijven onvoldoende transparant en bestaan er vermoedens van gecoördineerde handel. Eerder aangekondigde verbeteringen hebben die zorgen volgens de indexaanbieder nog niet voldoende weggenomen. Een definitief besluit wordt uiterlijk eind juni 2027 verwacht.

Waarom is dat belangrijk? Bij het samenstellen van een index kijkt MSCI niet alleen naar de beurswaarde van bedrijven. Ook telt mee hoeveel aandelen werkelijk vrij verhandelbaar zijn en of buitenlandse beleggers ze eenvoudig kunnen kopen en verkopen. Een bedrijf kan op papier veel waard zijn, terwijl slechts een klein deel van zijn aandelen beschikbaar is voor handel. Voor een fonds dat een index nauwkeurig wil volgen, kan dat lastig zijn.

De voorgestelde herindeling is nog geen definitieve uitsluiting. Maar alleen het vooruitzicht kan al gevolgen hebben. Als Indonesische aandelen uit grote indices verdwijnen, moeten fondsen die deze indices volgen hun beleggingen mogelijk verkopen. Andere beleggers kunnen daar alvast op vooruitlopen. Dat vergroot de verkoopdruk, ook zonder dat de winstverwachtingen van de betrokken bedrijven op dat moment veranderen.

De invloed reikt bovendien verder dan indexfondsen. Ook actief beheerde fondsen vergelijken hun prestaties vaak met een index en houden rekening met wijzigingen in de samenstelling daarvan. Zo kunnen de keuzes van één indexaanbieder doorwerken op een hele aandelenmarkt.

De situatie in Indonesië laat daarmee zien dat een beursindex meer is dan een meetinstrument. Achter de cijfers zitten keuzes over transparantie, toegankelijkheid en verhandelbaarheid. En wanneer beleggers het vertrouwen in die voorwaarden verliezen, kan dat de koersen hard raken.

Nieuwe revolutie nodig in Frankrijk?

Oktober liet op verschillende manieren zien hoe belangrijk vertrouwen op de financiële markten is. Frankrijk moet beleggers overtuigen dat de overheidsfinanciën beheersbaar blijven. Technologiebedrijven moeten laten zien dat hun investeringen in AI rendement opleveren. En Indonesië moet aantonen dat zijn aandelenmarkt voldoende transparant is voor internationale beleggers.

Een nieuwe Franse Revolutie lijkt daarvoor niet nodig. Wel een politieke doorbraak: een begrotingsplan dat de schulden op termijn terugdringt én voldoende steun krijgt om daadwerkelijk te worden uitgevoerd. Zolang die ontbreekt, blijft de onrust niet alleen zichtbaar op straat, maar ook in de rente die Frankrijk moet betalen.

Ook op de aandelenmarkten bleek hoe snel het vertrouwen kan veranderen. Het grootste deel van oktober verliep positief, waarbij ook onze portefeuilles verder in waarde stegen. Op de laatste handelsdag leverden de beurzen echter terrein in, waardoor een deel van die eerdere stijging verloren ging. Hierdoor deden onze offensieve portefeuilles over oktober per saldo een stapje terug. Over heel 2026 staan alle vier onze portefeuilles echter nog altijd in de plus.

SemmieWealth portefeuille Bruto rendement oktober Bruto rendement 2026 (YTD)
Defensief: 0,85% 3,85%
Neutraal: 0,31% 7,00%
Offensief: -0,12% 10,79%
Zeer offensief: -0,93% 14,17%