We maken pensioenbeleggen voordeliger  -  Ontdek hoe
Sluit icoon

Verkiezingstijd: Wat zijn de politieke plannen voor onze economie?

Door Thomas van der Lee op 15 oktober 2025, leestijd: 8 minuten
Verkiezingstijd: Wat zijn de politieke plannen voor onze economie?

Politieke rust in Nederland blijkt van korte duur. Waar het kabinet-Schoof I in januari 2025 nog vol goede moed aantrad, viel het amper acht maanden later alweer. En dat terwijl het kabinet daarvoor (Rutte IV), het ook maar slechts anderhalf jaar volhield.

Dat betekent dat we op 29 oktober opnieuw naar de stembus mogen. Terwijl de verkiezingscampagnes in volle gang zijn, en politieke partijen hun ideeën en veranderingen graag delen is er één constante: de invloed van politiek op de economie en de financiële markten blijft groot. Maar wat betekent dat voor jou als belegger?

In het kort:

  • Op 29 oktober 2025 vinden de Tweede Kamerverkiezingen plaats, ruim vier maanden na de val van kabinet-Schoof I;
  • Er valt wederom genoeg te kiezen: 27 partijen nemen namelijk deel aan de verkiezingen;
  • SemmieWealth heeft de verkiezingsprogramma’s doorgespit van de partijen die het beste scoren in de peilingen. We hebben de programma’s vergeleken op het gebied van economische en fiscale plannen, omdat deze plannen namelijk gevolgen hebben voor de beurs, je vermogen én je beleggingen.

De politiek en de beurs

De afgelopen jaren hebben we gezien dat de politiek een grote invloed kan hebben op de beurzen. Kijk bijvoorbeeld naar de aankondiging van vervroegde verkiezingen door president Macron eerder dit jaar. In Frankrijk tot een forse daling van de CAC40 index: in één week tijd verloor de Franse beurs zes procent van haar waarde. Deze forse daling werd vooral veroorzaakt door de toegenomen politieke instabiliteit en de vrees voor ongunstig beleid na de vervroegde verkiezingen. Beleggers waren bang dat een nieuwe regering zou leiden tot minder voorspelbaar of radicaal economisch beleid, wat het vertrouwen in de Franse economie en financiële markten sterk ondermijnde.

Ook het politieke beleid van de Amerikaanse president Trump leidt regelmatig tot onrust, met name door de invoering van importtarieven en handelsconflicten met China. Nadat Trump begin april zijn ‘Liberation Day’-tarieven bekendmaakte zagen grote technologiebedrijven als Apple en Nvidia hun koersen kelderen door de onzekerheid over toekomstige winstgevendheid.

Niet alleen deze actuele ontwikkelingen hebben een directe invloed op de financiële markten, maar ook het langetermijnbeleid van de politiek. Politici bepalen het beleid van het land, en dit beleid heeft invloed op alle facetten van de samenleving, inclusief onze economie. Denk bijvoorbeeld aan het invoeren van belastingen, subsidies en heffingen.

Zo gingen de aandelen van ING en ABN AMRO eens hard onderuit toen bekend werd dat de Tweede Kamer een voorstel om de bankenbelasting te verhogen had goedgekeurd. Daarnaast betekenen hogere belastingen voor bedrijven bijvoorbeeld minder winst en minder winstuitkering voor aandeelhouders. Politieke plannen hebben zodoende direct én indirect invloed op de beurskoersen.

De economische en fiscale plannen

Nieuwe verkiezingen staan voor de deur, en op 29 oktober kunnen we onze keuze maken. Om je meer inzicht te geven in wat er speelt, hebben we de verkiezingsprogramma’s van de 8 grootste partijen in de peilingen doorgespit. Hierbij hebben we ons gericht op de thema’s economie en fiscaliteit: wat zijn de plannen op economisch gebied, hoe willen ze die bereiken, hoe willen ze die betalen (in andere woorden: wat gaat het jou kosten?) en hebben ze nog plannen die beleggers direct beïnvloeden?

Een overzicht in alfabetische volgorde.

CDA: de economie als gemeenschap van verantwoordelijkheid

Het CDA presenteert in haar conceptverkiezingsprogramma 2025 een duidelijke koers: de economie moet dienen voor mens, samenleving en natuur. Groei is volgens de partij pas waardevol als deze bijdraagt aan brede welvaart, sociale samenhang en duurzaamheid. Tegelijkertijd erkent het CDA dat ongelijkheid in bezit en vermogen toeneemt en wil dit met gericht beleid aanpakken.

Het partijprogramma constateert dat het huidige belasting- en toeslagenstelsel te complex is, met te veel uitzonderingen die tot scheefgroei leiden. Daarom pleit het CDA voor een grootschalige vereenvoudiging van het fiscale systeem waarbij de verdeling van de lasten eerlijker wordt: arbeid wordt minder zwaar belast, vermogen juist iets zwaarder. Sparen en pensioenopbouw blijven fiscaal aantrekkelijk.

Een concreet voorstel is de geleidelijke en zorgvuldige afbouw van hypotheekrenteaftrek. De opbrengsten wil het CDA volledig inzetten voor verlaging van de inkomstenbelasting, met speciale aandacht voor lage en middeninkomens en rekening houdend met de positie van bestaande huizenbezitters en de woningmarkt als geheel. Daarbij worden ook andere woning-gerelateerde fiscale regelingen betrokken.

Het CDA wil verder de marginale druk verlagen door inkomensafhankelijke regelingen te beperken en uitzonderingen in de fiscaliteit af te schaffen, wat moet leiden tot een eenvoudiger en rechtvaardiger stelsel.

Voor ondernemers, vooral het midden- en kleinbedrijf en familiebedrijven, is er specifieke aandacht. Deze groepen zijn volgens het CDA essentieel voor werkgelegenheid en sociale cohesie. De partij wil een fiscaal stabiel klimaat en een gelijk speelveld binnen Europa, waar Nederlandse bedrijven niet fiscaal benadeeld worden ten opzichte van Europese concurrenten.

Samenvattend:

  • Het CDA wil het belasting- en toeslagenstelsel grondig vereenvoudigen en de lasten eerlijker verdelen: minder op arbeid, iets meer op vermogen.
  • Voor de hypotheekrenteaftrek geldt een geleidelijke afbouw met de opbrengst ten behoeve van verlaging van de inkomstenbelasting.
  • Sparen en pensioensparen blijven fiscaal aantrekkelijk.
  • Marginale druk op extra verdiende euro’s wordt verlaagd via beperking inkomensafhankelijke regelingen.
  • Ondernemers, met name MKB en familiebedrijven, krijgen fiscaal stabiel beleid binnen een gelijk Europees speelveld.

D66: eerlijke lastenverdeling, vergroening en belasting op werkelijk rendement

D66 wil het belastingstelsel grondig herzien en streeft naar een systeem dat eerlijker, eenvoudiger en groener is. De partij pleit voor een verschuiving van de lasten op arbeid naar een zwaardere belasting van vervuiling en grote vermogens. Werken moet meer lonen, terwijl bezit en vervuilende activiteiten zwaarder belast worden

Het programma voorziet in het afbouwen van belastingvoordelen voor woningbezit, het zwaarder belasten van beleggers en grote vermogens (bijvoorbeeld via een miljonairsbelasting), en in het verkleinen van fiscale verschillen tussen soorten werkenden. D66 noemt daarbij het doel om grote vermogens meer te belasten, maar noemt hiervoor bijvoorbeeld niet expliciet belasting op werkelijk rendement in box 3.

Het toeslagenstelsel vindt D66 te complex; dit wil men stapsgewijs vervangen door een individueel basisbedrag, waardoor financiële ondersteuning eenvoudiger en zekerder wordt. De zorgtoeslag wordt afgeschaft en andere kindregelingen gaan op in één regeling. D66 kiest hier niet voor een negatieve inkomstenbelasting, maar wel voor een toegankelijke inkomensondersteuning en inkomensafhankelijke bijdragen voor publieke voorzieningen zoals kinderopvang.

D66 maakt daarnaast werk van een eerlijker internationaal fiscaal beleid, waarbij grote bedrijven en digitale platforms hun eerlijke deel aan belasting gaan betalen. De partij ondersteunt internationale afspraken om belastingontwijking aan te pakken en zet in op fiscale stimulering van innovatie, verduurzaming en groene bedrijven

Samenvattend:

  • D66 wil een belastingstelsel met minder lasten op arbeid en meer op vervuiling en vermogen.
  • Grote vermogen en beleggers worden zwaarder belast, bijvoorbeeld door een miljonairsbelasting, maar een expliciete box-3-hervorming wordt niet genoemd.
  • Het toeslagenstelsel wordt afgebouwd en vervangen door een eenvoudiger individueel basisbedrag en inkomensafhankelijke bijdragen voor publieke voorzieningen.
  • Grote bedrijven en platforms moeten eerlijker belasting betalen, onder andere via internationale afspraken ter bestrijding van belastingontwijking.
  • D66 wil investeren in groene innovatie, verduurzaming en een circulaire economie.

GroenLinks-PvdA: sterkere publieke voorzieningen dankzij eerlijke belasting op grote vermogens

In het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA staat de herverdeling van welvaart centraal. De combinatiepartij benadrukt dat Nederland voor grote maatschappelijke uitdagingen staat die alleen kunnen worden opgelost wanneer de inkomsten eerlijker worden verdeeld. De sterkste schouders moeten daarbij de zwaarste lasten dragen. Deze gedachte vormt de rode draad in vrijwel alle economische en fiscale voorstellen van GroenLinks-PvdA.

GroenLinks-PvdA wil af van een systeem waarin werken relatief zwaarder wordt belast dan vermogen. De partijen pleiten voor een verantwoorde belastingverschuiving, waarbij vooral topinkomens, grote vermogens en winstgevende bedrijven een eerlijkere bijdrage leveren. Zo wordt in het programma een miljonairsbelasting voorgesteld voor de allerrijksten en wordt het aantal fiscale voordelen en belastingkortingen voor grote bedrijven en aandeelhouders sterk beperkt. Volgens GroenLinks-PvdA profiteren deze groepen nu te vaak van speciale fiscale voordelen, terwijl middeninkomens een relatief hoge belastingdruk ervaren.

Tegelijkertijd wil GroenLinks-PvdA de lasten op arbeid voor lage en middeninkomens verlagen, zodat werken meer gaat lonen. Daarbij wordt ook het verschil tussen inkomen uit werk en inkomen uit vermogen verkleind. Grote nalatenschappen worden zwaarder belast, terwijl kleinere en gewone erfenissen buiten schot blijven.

De extra opbrengsten van deze fiscale maatregelen investeert GroenLinks-PvdA in publieke voorzieningen, zoals onderwijs, zorg, openbaar vervoer en natuurherstel. Tegelijkertijd hanteert de partij het principe ‘de vervuiler betaalt’ door fossiele subsidies af te bouwen en de belastingen op vervuilende bedrijven te verhogen.

Samenvattend:

  • GroenLinks-PvdA voert een miljonairsbelasting in voor de allerrijksten.
  • Grote bedrijven en aandeelhouders dragen eerlijker bij, terwijl de belastingdruk voor werkenden wordt verlaagd.
  • Grote nalatenschappen worden zwaarder belast, kleine erfenissen blijven onbelast.
  • De extra opbrengsten worden ingezet voor investeringen in publieke voorzieningen.
  • Vervuilende bedrijven betalen meer, en fossiele subsidies worden afgeschaft.

JA 21: lasten verlagen, Nederlandse belangen voorop

JA21 wil het belastingstelsel fundamenteel hervormen met het doel een eenvoudiger, eerlijker en meer werkbaar systeem te creëren. De partij streeft naar lagere lasten op arbeid en een transparanter systeem voor vermogensbelasting. JA21 wil box 2 volledig afschaffen en het aanmerkelijk belang, zoals aandelen in de eigen BV, voortaan belasten in box 3. Tegelijkertijd pleit de partij voor het afschaffen van het huidige stelsel van fictieve rendementen in box 3 en wil het belasting heffen op het werkelijk gerealiseerde rendement. Dit betekent dat alleen het daadwerkelijk genoten rendement wordt belast, en niet het ingelegde vermogen zelf.

Daarnaast willen ze de inkomstenbelasting vereenvoudigen en verlagen door het invoeren van een hogere belastingvrije voet (rond de 20.000 á 25.000 euro) en een systeem met één of maximaal twee dichtbij elkaar liggende tarieven. Dit moet vooral de lasten voor lage en middeninkomens verlichten en het belastingstelsel transparanter maken.

Voor het midden- en kleinbedrijf willen ze minder regeldruk en meer ruimte om te investeren en te groeien. Ondernemers worden niet langer beschouwd als financiers van overheidshervormingen, maar als motoren van de economie die gefaciliteerd moeten worden in plaats van belemmerd.

Op Europees niveau pleit JA21 voor fiscale soevereiniteit en verzet zich tegen nieuwe Europese belastingen en een digitale euro. De partij wil dat Nederland zelf de regie houdt over haar belastingbeleid en fiscale bevoegdheden nationaal blijven.

Ten slotte wil de partij een kleinere, efficiëntere overheid die zich richt op kerntaken en zich niet laat leiden door ideologische subsidies, zoals op het gebied van klimaat en ontwikkelingssamenwerking.

Samenvattend:

  • Afschaffing van box 2; aanmerkelijk belang wordt belast in box 3.
  • In box 3 wordt alleen werkelijk gerealiseerd rendement belast, niet het ingelegde vermogen.
  • Het belastingstelsel wordt eenvoudiger met een hoge belastingvrije voet en maximaal twee tariefschijven.
  • De regels voor midden- en kleinbedrijf worden versoepeld en ondernemers krijgen meer ruimte.
  • JA21 wil een kleinere, efficiëntere overheid gericht op nationale belangen, zonder ideologische subsidies.

Partij voor de Dieren: kiezen voor een leefbare aarde en rechtvaardige economie

De Partij voor de Dieren pleit voor een fundamenteel ander economisch systeem dat het welzijn van mens, dier en natuur centraal stelt, in plaats van korte termijn winstmaximalisatie. Ze streven naar een economie die binnen de grenzen van de planeet functioneert, met nadruk op duurzaamheid, circulaire productie en het sterk terugdringen van overconsumptie.

Fiscale rechtvaardigheid is een belangrijk aandachtspunt. De PvdD wil grote bedrijven, miljonairs en vervuilende sectoren zwaarder belasten. Het toptarief van de winstbelasting wordt verhoogd naar minstens 35%. Daarnaast pleiten ze voor een klimaatbelasting voor de grootste vermogens, gebaseerd op de Groene Belastinggids. Fossiele subsidies en landbouwsubsidies, die jaarlijks miljarden kosten, moeten per direct worden afgeschaft. Vervuilende bedrijven moeten via hogere CO₂-heffingen en belastingen op niet-gerecycled plastic fors bijdragen volgens het principe ‘de vervuiler betaalt’.

De partij wil een progressieve vermogensbelasting, waarbij grote vermogens én grote nalatenschappen aanzienlijk zwaarder worden belast. Transparantie in belastingbetalingen, zeker van grote bedrijven en multinationals, wordt verplicht gesteld om belastingontwijking effectief tegen te gaan.

Op economisch gebied investeert de PvdD fors in groene banen, omscholing en publieke voorzieningen die ecologische en maatschappelijke waarde combineren. Energievoorzieningen moeten publiek eigendom zijn met zeggenschap voor burgers en zijn gericht op duurzame, kleinschalige en lokale opwekking. Daarnaast wordt de natuur wettelijk beschermd via verankering in de Grondwet, en komt er een strafrechtelijk verbod op ecocide.

Het financiële systeem wil de PvdD grondig hervormen vanwege de huidige te grote afhankelijkheid van risicovolle aandelenbeurzen en complexe bankpraktijken. Duurzame en maatschappelijk verantwoorde investeringen worden gestimuleerd, terwijl risicovolle speculatieve activiteiten en vastgoedbeleggingen zwaarder worden belast, bijvoorbeeld via een hogere overdrachtsbelasting.

Samenvattend:

  • De PvdD wil een duurzame economie binnen de grenzen van de planeet met focus op circulaire productie en het terugdringen van overconsumptie.
  • Grote bedrijven, miljonairs en vervuilers worden zwaarder belast met hogere winstbelasting, vermogensbelasting en een klimaatbelasting voor de rijkste vermogens.
  • Fossiele en landbouwsubsidies worden per direct afgeschaft; vervuilende bedrijven betalen meer via CO₂-heffingen en belastingen op niet-gerecycled plastic.
  • Transparantie in belastingafdracht voor multinationals wordt verplicht om belastingontwijking tegen te gaan.
  • Het financiële systeem wordt ingrijpend hervormd voor meer stabiliteit en duurzaamheid, met strengere regels voor speculatieve beleggingen en vastgoed.

PVV: lagere lasten, minder geld naar klimaat en het buitenland

In het verkiezingsprogramma van de PVV voor 2025 wordt duidelijk dat de prioriteit ligt bij het herstellen van Nederland na jaren van afbraakbeleid. De PVV stelt dat de belangen van Nederlanders voorop moeten staan. Dit vertaalt zich in lagere belastingen, fors minder uitgaven aan klimaatmaatregelen, ontwikkelingshulp en Europese bijdragen, en meer bestedingsruimte voor Nederlandse huishoudens.

De PVV wil onder andere de btw op boodschappen volledig afschaffen (van 9% naar 0%), accijnzen op benzine en diesel verlagen, de energiebelasting sterk verminderen en de waterschapsbelasting afschaffen. Ook streeft de partij ernaar het eigen risico in de zorg volledig af te schaffen en de AOW-leeftijd terug te brengen naar 65 jaar. Deze maatregelen moeten de koopkracht structureel vergroten, vooral voor gezinnen, gepensioneerden en werkenden met een middeninkomen.

Daarnaast wil de PVV fors bezuinigen op uitgaven die zij weinig effectief vindt, zoals het beëindigen van klimaat- en stikstofbeleid, het stoppen van ontwikkelingssamenwerking, het schrappen van subsidies aan kunst, media en publieke omroepen, en het volledig stoppen van asielopvang door sluiting van de opvangcentra en het stoppen van de instroom. Verder pleit de PVV voor de verkoop van staatsaandelen, waaronder die in ABN AMRO, om de staatsschuld te verlagen.

De partij benadrukt ook de financiële relatie met de Europese Unie. Nederland betaalt volgens de PVV jaarlijks meer dan 10 miljard euro aan Brussel; dit geld moet volgens hen vooral in Nederland zelf worden besteed. De PVV wil deze EU-afdracht drastisch verminderen en verzet zich tegen Europese belastingplannen en een digitale euro. Belastingen moeten nationale aftrek zijn en niet worden opgelegd vanuit Brussel.

Samenvattend:

  • Volledige afschaffing van de btw op boodschappen, verlaging van accijnzen en energiebelasting.
  • Volledige afschaffing van het eigen risico in de zorg en terugbrengen van de AOW-leeftijd naar 65 jaar.
  • Stoppen met klimaat- en stikstofbeleid, ontwikkelingshulp, asielopvang en subsidies aan kunst, media en publieke omroepen.
  • Verkoop van staatsaandelen zoals die in ABN AMRO.
  • Drastische vermindering van de EU-afdracht en behoud van nationale zeggenschap over belastingen.

SP: macht terug naar mensen, meer vermogen betekent meer belasting

In haar verkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 kiest de SP duidelijk voor een fundamentele koerswijziging: meer zeggenschap voor werknemers, meer publieke regie over essentiële voorzieningen en een eerlijkere verdeling van welvaart. De SP wil dat de economie dienstbaar is aan de samenleving en niet andersom.

De partij streeft ernaar de invloed van aandeelhouders te beperken en werknemers meer zeggenschap en winstdeelname te geven. Werknemers moeten als collectief kunnen meeprofiteren van uitgekeerde winsten en dividend. Verder wil de SP essentiële sectoren zoals zorg, onderwijs, energie, openbaar vervoer en volkshuisvesting weer in publieke handen brengen, en marktwerking terugdraaien waar die niet werkt.

Een sociale en rechtvaardige economie vraagt volgens de SP om fors hogere belastingen voor grote bedrijven en de rijkste Nederlanders. Zo moet de winstbelasting van bedrijven minimaal gelijk zijn aan het hoogste tarief van de inkomstenbelasting van burgers. Rijken met een vermogen boven 5 miljoen euro betalen een miljonairsbelasting van 5%, en voor vermogens boven de 50 miljoen euro wordt een vermogensplafond ingevoerd. Ook wil de SP een vertrekbelasting instellen om belastingontwijking tegen te gaan.

Kleine erfenissen en middeninkomens worden juist ontzien. De erfbelasting voor kleinere nalatenschappen wordt verlaagd of gelijk getrokken met de inkomstenbelasting, terwijl grote vermogens zwaarder worden belast.

De SP stelt ook een stevige verhoging van het minimumloon voor (tot 18 euro per uur in sommige stukken) en wil het minimumjeugdloon afschaffen. De btw op essentiële producten moet omlaag, en het toeslagenstelsel moet grotendeels verdwijnen door betere sociale voorzieningen en hogere lonen.

Samenvattend:

  • De SP wil meer werknemerszeggenschap en winstdeelname, en minder macht voor aandeelhouders.
  • Grote bedrijven en vermogenden betalen fors meer belasting; kleine erfenissen en middeninkomens worden juist ontzien.
  • Er komen een miljonairsbelasting, een vermogensplafond en een vertrekbelasting om belastingontwijking tegen te gaan.
  • Essentiële sectoren zoals zorg, energie en openbaar vervoer worden weer in publieke handen gebracht.
  • Het minimumloon wordt verhoogd en het toeslagenstelsel afgebouwd ten gunste van betere sociale voorzieningen.

VVD: werken moet lonen en vermogen moet groeien

Het verkiezingsprogramma van de VVD voor 2025 draait om het centraal stellen van groei. Daarbij is de focus op meer werk, ondernemerschap en technologische innovatie. Werken moet lonen, ondernemerschap moet aantrekkelijk blijven, en sparen en beleggen moeten gestimuleerd worden in plaats van belemmerd.

De VVD wil een Koopkrachtwet invoeren, die ervoor zorgt dat werkenden jaarlijks meer vooruitgaan dan niet-werkenden. Het belastingstelsel wordt eenvoudiger gemaakt met minder toeslagen en heffingskortingen, vervangen door één duidelijke belastingvrije voet voor iedereen. Daarmee wordt beoogd dat wie meer werkt er echt op vooruitgaat.

Voor ondernemers wil de VVD het vestigingsklimaat verbeteren via minder regeldruk, versnelde vergunningverlening en betere toegang tot financiering. De partij stimuleert vooral groei in sectoren als digitalisering en technologie. Tegelijk blijft de overheid klein en beperkt tot haar kerntaken.

Voor vermogenden is de VVD tegen extra nationale belastingen op vermogen, winst, of erf- en schenkingen. De partij keert zich tegen hogere tarieven in box 2 en box 3 (op sparen en beleggen) en een miljonairsbelasting. Wel wil de VVD zo snel mogelijk overstappen op belastingheffing over werkelijk behaald rendement in box 3, in plaats van fictief rendement, en uiteindelijk uitsluitend belasting op gerealiseerde winsten.

Samenvattend:

  • VVD maakt werk lonender via een Koopkrachtwet en streeft naar een eenvoudiger belastingstelsel.
  • Toeslagen en kortingen worden vervangen door één gemeenschappelijke belastingvrije voet.
  • De partij is tegen extra nationale belastingen op vermogen, beleggingen en nalatenschappen.
  • Belastingen op sparen en beleggen moeten gebaseerd zijn op werkelijk behaald en gerealiseerd rendement.
  • De overheid moet kleiner en efficiënter zijn, waarbij bezuinigingen prioriteit hebben boven belastingverhogingen.

Geen stemadvies

In het economisch beleid komen de verschillende standpunten en visies van de partijen goed naar voren. Elke partij heeft zo zijn eigen idee over wat het beste is voor de economie, de werknemers, de bedrijvigheid en wie wat moet gaan betalen. We hebben geprobeerd alle standpunten zo neutraal mogelijk weer te geven, waarbij we zeker geen stemadvies geven.

Wil je zelf meer weten over de verschillende programma’s? De verkiezingsprogramma’s van CDA, D66, GroenLinks/PvdA, JA21, Partij voor de Dieren, PVV, SP en VVD zijn allemaal online te vinden.